tat

İçli Köfte

İçli Köfte, tüm Doğu Anadolu Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi’nde popüler ve sevilen bir yemek olduğu gibi, Şırnak’ta da çokça sevilen ve yapılan bir yemek. Bulgurdan yapılan dış hamurun içinde soğanla kavrulan kıymanın koyulması, sonrasında elde edilen içli köftenin haşlanması ya da kızartılmasıyla yapılıyor. Yoğurt ve sosla servis ediliyor.

Meyre

Mehir olarak da bilinen meyre; dövme buğday, ayran, yumurta, kabak ve pancar kullanılarak yapılan, pişirildikten sonra soğutulan ve soğuk servis edilen, Şırnak’ta çok sevilen bir yemek.

Şımşıpe

Dolma olarak bilinen yemeğin Şırnak’a özgü halidir. Patlıcan, domates ve kabağın kıyma ve pirinçli bir iç harçla doldurulmasıyla yapılır.

Beytüşşebap Balı

Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesinin yaylalarında, yöreye özgü zengin florada geleneksel yöntemlerle üretilen Beytüşşebap balı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretli ürün olarak tescillenmiştir. Feraşin gibi yüksek rakımlı yaylalarda yüzyıllardır devam eden yaylacılık ve arıcılık kültürünün bir ürünü olan bu bal, 2025 yılında coğrafi işaret alarak bölgenin kadim balcılık geleneğini resmî olarak görünür kılmıştır.

Cizre Luzine Tatlısı

Cizre Luzine Tatlısı, Şırnak’ın Cizre ilçesine özgü geleneksel bir lezzettir ve özellikle ramazan ayında sıkça hazırlanır. Zengin Cizre mutfağında yüz yıllardır yapılan ve iftar sofralarının vazgeçilmezi hâline gelen bu tatlı, bölgenin ilk tescilli tatlısı olarak öne çıkar. Cizre mutfak kültüründeki köklü geçmişi sayesinde mahreç işaretiyle tescillenen bu tatlı, tarihi MÖ 10 binli yıllara uzanan Cizre’nin zengin gastronomi mirasının simgesel lezzetlerinden biri olarak kabul edilir.

Memil Heva Kurabiyesi

Türk mutfağındaki acıbadem kurabiyesine benzeyen Memil Heva Kurabiyesi; badem içi, şeker ve yumurta akıyla hazırlanır. Cizre’de düğünler, bayramlar, özel günler ve misafir ağırlamalarında kuşaklar boyunca ikram edilen bu kurabiye, ilçenin en eski tatlı geleneklerinden birini yaşatır. Coğrafi işaretle tescillenen Memil Heva Kurabiyesi, Şırnak’ın ilk coğrafi işaretli ürünlerinden biri olarak Cizre’nin köklü tatlıcılık geleneğini temsil eder.

Hanuhin Tatlısı

Şırnak mutfağının önemli lezzetlerinden biri olan Hanuhin Tatlısı, geleneksel olarak menengiç (bıttım/çitlenbik) meyvesinin pekmezle taş havanlarda uzun süre dövülmesiyle hazırlanır. Özellikle kış aylarında, ara öğünlerde ve kahvaltılarda tüketilen bu asırlık tatlı, Şırnak’ın kırsal yaşamında enerji ve şifa kaynağı olarak bilinir. Coğrafi işaretle tescil edilen Hanuhin Tatlısı, kentin gastronomik mirasını güçlendiren özgün lezzetlerden biridir.

Silopi Behnat İnciri

Silopi Behnat İnciri; sarı renkli, ince kabuklu, yumuşak dokulu ve içi pembemsi kırmızı olan bir incir türüdür. Temmuz-Ekim ayları arasında hasat edilir. Adını, bugün terk edilmiş durumda olan Behnat Köyü’nden alan bu incir, Silopi’nin tarım ekonomisinde ve mutfak kültüründe uzun yıllardır önemli bir yere sahiptir. Behnat İnciri mahreç işaretiyle tescillenmiştir.

Dergül Tahini

Şırnak Dergül Tahini, katkı maddesi kullanılmadan, kepeksiz susamların hafifçe kavrulup öğütülmesiyle elde edilir. Doğal susam aromasına sahiptir; akışkan ve homojen bir kıvamı vardır. Diğer tahinlerde zamanla görülen yağ ayrışması ve tortulaşma, Dergül tahininde minimum seviyededir. Şırnak merkeze bağlı Kumçatı beldesinde 19. yüzyıldan bu yana su değirmenlerinde üretilen bu tahin, yerli ata tohumu susamların işlenmesiyle yapılır. Yakın dönemde coğrafi işaretle tescillenerek hem susam ekim alanlarının artmasına hem de geleneksel taş değirmen kültürünün yaşatılmasına katkı sağlamıştır.

Şırnak Soryaz

Şırnak Soryaz; soğan, yumurta ve bölgeye özgü “soryaz” adı verilen yabani bir dağ otu ile hazırlanan sıcak bir yemektir. Bu ot her yıl ilkbaharda toplanır, salamura yapılarak yıl boyunca saklanır. Yüzyıllardır Şırnak’ın yüksek dağlarında baharın gelişini müjdeleyen soryaz otu hem taze hem salamura olarak sofralarda yer bulur. Köklü geçmişi ve yöredeki bilinirliği sayesinde coğrafi işaretle tescil edilen Şırnak Soryaz, ilin kendine özgü dağ mutfağını temsil eden karakteristik lezzetlerden biridir.

Cizre Bırınczer

Cizre Bırınczer; pirinç, su, beyaz şeker, tarçın ve safran ya da zerdeçal ile yapılan koyu kıvamlı bir tatlıdır. Safran kullanıldığında sarı, zerdeçal kullanıldığında turuncu renge bürünür; soğuk servis edilir. Coğrafi bölgede pirince “bırınc”, sarı renge ise “zer” denmesi nedeniyle “bırınczer” kelimesi “sarı pilav” anlamına gelir. Cizre Bırınczer, ilçenin mutfak kültüründe uzun bir geçmişe sahiptir; yüzyıllardır özellikle özel günlerde hazırlanan bu tatlı, bugün coğrafi işaretli ürünler arasındaki yerini almıştır.